Paweł Krzaczkowski „Aaron Swartz” – opera / instalacja

O autorze

Paweł Krzaczkowski – literat, librecista, eseista, kurator. Redaktor „Recyklingu Idei” i specjalnego, architektonicznego numeru tego pisma pt. Cena architektury. Publikuje teksty poświęcone współczesnej audiokulturze, architekturze i literaturze. Jako kurator organizuje m.in. koncerty z muzyką współczesną. Współpracuje z Fundacją Bęc Zmiana oraz Fundacją 4.99. Jako librecista współpracował bądź współpracuje z takimi kompozytorami jak Sławomir Kupczak, Dominik Karski, czy Sławomir Wojciechowski. Kończy prace nad książką “Pokój 404″ i multimedialną operą o tym samym tytule w TR Warszawa.

Opis projektu

“Aaron Swartz” będzie przedstawieniem, które poprzez współpracę librecisty i dramaturga z kompozytorem (np. Sławomir Wojciechowski), programistą-haktywistą (np. Kacper Ziemianin), artystą video, a także zespołem aktorskim, omawia istotne dzisiaj w skali globalnej zjawiska i kształtujące się wobec nich ogniska oporu, chodby pod postacią ruchów Occupy. W wersji okrojonej “Aaron Swartz” może też funkcjonowad jako video-instalacyjny sound-text composition. Z formalnego punktu widzenia “Aaron Swarzt” można określid jako multimedialną operę na dwóch wykonawców (live-electronics), aktorów, głosy, z elementami teatru dokamerowego, instalacji dźwiękowej, video-instalacji, z segmentowymi a zarazem symultanicznymi przebiegami dramaturgicznymi w trzech odseparowanych przestrzeniach teatralnych, tj. sali głównej, oraz dwóch pobocznych. Forma literacka łączyd będzie gatunek dramatu, scenariusza filmowego, prozy literackiej z zastosowaniem kolażu literackiego oraz wiersza i poezji generatywnej. Forma filmowa to z kolei mokument. Bohaterem opery będzie Aaron Swartz, żyjący w latach 1986-2013 amerykaoskiprogramista, publicysta, działacz polityczny i haktywista, który funkcjonuje w niej jako wzór świadomego i pełnego poświęcenia wysiłku, by przeciwstawid się zawłaszczaniu domeny publicznej przez wąską grupę potentatów. Już bowiem jako nastolatek, a zarazem genialne dziecko informatyki, Aaron Swartz zrezygnował z ogromnych pieniędzy na rzecz walki o demokrację w Internecie i egalitarny dostęp do zasobów kultury. Istotne jest to, że Aaron Swartz zapłacił za swoją walkę najwyższą ceną. Po tym jak próbował uwolnid kilka milionów artykułów naukowych z płatnej strony JSTOR, groził mu nieprawdopodobnie wysoki wyrok, na tle charakteru czynu, tj. kilkadziesiąt lat więzienia. Ponieważ wszystko wskazywało na to, że całe życie przyjdzie mu spędzid w więzieniu, popełnił samobójstwo, koocząc swoje życie w wieku 26 lat. Wykradzenie artykułów z bazy JSTOR autor libretta traktuje jako współczesną metaforę prometejską. Aaron Swartz w libretcie występuje m.in. jako współczesny Prometeusz, który wykrada dzisiejszym “bogom”, w tym wypadku wielkim korporacjom, ogieo, czyli wiedzę. Nie dla własnych korzyści, czy przychodów, ale ryzykując własnym życiem, dla swobodnego i egalitarnego dostępu do wiedzy, co w jego przekonaniu było warunkiem postępu ludzkości. Aaron Swartz składa więc swoje życie, by “dad” ludziom “ogieo” wiedzy i demokrację, która nie będzie możliwa bez swobodnego obiegu informacji, kultury i wiedzy. Chod bohaterem przedstawienia jest Aaron Swarz, nie będzie jego podmiotem, ale przedmiotem. Występuje tu jako rozproszone wspomnienie. Ujmując to w kategoriach narratologicznych, nie ma tu głównego narratora, ale szereg głosów, awatarów, botów i postaci, które próbują narzucid określoną interpretację jego życia i samobójstwa. Mamy zatem trzy płaszczyzny, które realizują się w trzech – generalnie – niezależnych przestrzeniach scenicznych. W każdej przestrzeni odbywają się działania filmowe, aktorskie, literackie i muzyczne. Scena główna z głównym ekranem symbolizuje model Internetu ADSL, a zatem Internetu zarządzanego centralnie przez wielkie korporacje powiązane z globalnym systemem prawnym. Tutaj pojawiają się postaci m.in. MIT (od głównego oskarżyciela Aarona Swartza), który jest cynicznym potentatem internetowym i reprezentantem estabilishmentu finansowego. JSTOR, czyli oskarżyciel poboczny, który przedstawia sobą system skomercjalizowanej wiedzy i kultury. Są także przedstawiciele scentralizowanych mediów modelu ADSL i władz paostwowych. Sam ADSL jest nieobecnym Wielkim Innym, rodzajem demiurga, który nimi steruje. Sala ADSL na własny sposób próbuje instrumentalizowad biografię i samobójstwo Aarona Swartza, zarazem próbuje przejąd władzę nad dwoma kolejnymi salami. Pierwszą, która reprezentuje zwykłych użytkowników Internetu ADSL – są to m.in. bliscy Aarona Swartza i przedstawiciele ruchu Occupy – którzy stanowią peryferia modelu ADSL, i którzy tylko momentowo mogą pojawid się w centrum pozycjonowania, czyli głównej sali. Zarazem ADSL próbuje usunąd przedstawicieli zwykłych użytkowników. Trzecia sala reprezentuje pierwotny model zdecentralizowanego Internetu P2P i haktywizm, który był domeną Aarona Swartza. Mamy tam przedstawicieli tego środowiska, którzy tworzą swoją interpretację jego biografii i śmierci. Pomiędzy P2P i ADSL toczy się wojna o przejęcie mediów drugiej strony. Haktywiści przechwytują i zaburzają obraz w sali ADSL i odwrotnie, ADSL chce odciąd P2P od sieci. Dramaturgię spektaklu napędza napięcie pomiędzy tymi trzema wymiarami, odbywającymi się w trzech przestrzeniach. Materiał wizualny, literacki, aktorski i muzyczny przechwytywany jest, zagłuszany i transferowany z sali do sali. Powstaje w ten sposób multimedialne przedstawienie, w którym dramaturgia i wszystkie warstwy przedstawienia wyrastają z algorytmów i specyfiki technologicznej i medialnej środowiska internetowego. Ponieważ projekt dotyczy problematyki informatycznej i internetowej, do projektu oprócz kompozytora (np. Sławomira Wojciechowskiego) należałoby zaprosid kompozytora/muzyka zajmującego się programowaniem i haktywizmem (np. Kacper Ziemianin). Zespół taki gwarantowałby powstanie i wykonanie multimedialnej opery o najwyższych walorach artystycznych, która z założenia miałaby zostad przekazana w dalszej kolejności (na zasadzie wolnego dostępu) użytkownikom Internetu z Polski i świata. Aktorzy na scenie pojawiają się w ścisłym powiązaniu z video (oczywiście również w video), które ma formę zdefragmentyzowanegomokumentu, jako transfery danych, boty i wirusy przechodzące z sali do sali. Przechodzą przez scenę nie jako postaci, ale dane, które wypowiadają określone komunikaty, często zapętlane, zaburzane, wypowiadane od tyłu, itd. Publicznośd ma prawo wyboru w której sali chce w danej chwili przebywad. Podgląd na sytuację w innych salach – odbywa się to na zasadzie przejęcie przez jedną salę kontroli nad środkami innej – ułatwia podjęcie im decyzji.

 

Leave a comment

Your email address will not be published.

*